• żył w III w.n.e,
  • Platona traktuje jako nieomylny autorytet w zakresie mistyki, teologii i metafizyki.

Człowiek jako dusza:
  • człowiek istnieje zanim pojawia się świat cielesny, choć w stanie tylko duchowym, w sferze Bytu i Umysłu. Plotyn stwierdza, że nasze dusze były zjednoczone z Duszą powszechną w kierowaniu światem,
  • głównej racji schodzenia poszczególnych dusz do poszczególnych ciał należy szukać najpierw w samym prawie, które kieruje pochodzeniem wszystkich rzeczy od Jednego,
  • nic nie stoi na przeszkodzie, zdaniem Plotyna, by „człowiekiem” nazywać połączenie duszy i ciała, choć człowiekiem prawdziwym może być tylko dusza oddzielona,
  • Plotyn (za Markiem Aureliuszem) wyróżnia trzy władze duszy:
    • dusza rozpatrywana w jej styczności z Umysłem,
    • dusza jako myśl dyskursywna,
    • dusza, która ożywia ciało ziemskie.
  • ludzkim „ja” w najwłaściwszym sensie jest dusza druga, która jest zdolna do dążenia zarówno ku temu, co lepsze (Umysłowi), jak i temu, co gorsze (zmysłowości),
  • wszelkie działania, które mogłyby uchodzić za działania poszczególnego ciała, faktycznie są bezpośrednio kierowane przez duszę, która nim rządzi,
  • Plotyn przypisuje duszy władze wyobraźni i pamięci, która tylko jej przysługuje (a nie Bogu lub Umysłowi),
  • Dusza jest odwiecznie sprzężona z Umysłem, zachowuje więc w ciele to, co jest zakorzenione w jej naturze, gdyż bierze się z pierwotnego kontaktu z rzeczywistością najwyższą – stąd anamneza,
  • najwyższe działanie poznawcze Duszy polega na myśleniu, które ujmuje idee i Umysł. Może ona także ponadrozumowo ujmować Jedno i z nim się jednoczyć,
  • działaniami duszy są też uczucia, namiętności, akty woli i wszystko, co się z nimi wiąże (doznaje jednak ciało, nie dusza),
  • Ciało jest "upadkiem duszy". Ona sama może się zwracać ku temu co cielesne, bądź co duchowe. W hierarchii wartości rzeczy cielesne nie odgrywają żadnej roli. Porfiriusz pisał, że Plotyn odczuwał wstyd, iż znajduje się w ciele.
  • Nic co cielesne nie ma wpływy na duszę człowieka, Wszelkie poznanie zmysłowe duszy odbywa się na tym co jest cieniem inteligibilności w świecie cielesnym.
  • Wolnością człowieka jest jego dążenie do Dobru głównie poprzez myślenie i kontemplację.
  • Eschatologicznym losem człowieka jest "powstanie z ciała" i połączenie się z Absolutem. Może on tego dokonać już za życia w stanie ekstazy (stan ponadracjonalny w którym Dusza widzi siebie w Jedności).
  • Sposoby powrotu do Absolutu:
    • poprzez cnoty (obywatelskie: sprawiedliwość, męstwo.. które są konieczne, oraz oczyszczające: kontakt z Umysłem, skierowanie się ku Umysłowi które dają prawdziwe oddzielenie się duszy od ciała)
    • poprzez piękno (stopnie piękne aby dojść do Absolutu)
    • dialektycznie (oderwanie się od ciała, wdrapywanie się po szczeblach tego co niecielesne, ekstatyczne zjednoczenie się duszy z Absolutem.